توسط: مالاریا و تلاشهای سازمان بهداشت جهانی
سازمان بهداشت جهانی (WHO) خواستار احیای تلاشها در تمامی سطوح، برای تسریع در مسیر حذف مالاریا شد. در اواخر دهه ۱۹۹۰، رهبران جهان پایهگذار پیشرفتهای قابل توجهی در کنترل جهانی مالاریا شدند. از جمله این اقدامات میتوان به جلوگیری از بیش از ۲ میلیارد مورد ابتلا و نزدیک به ۱۳ میلیون مورد مرگ ناشی از این بیماری از سال ۲۰۰۰ تاکنون اشاره کرد. تا به امروز، سازمان بهداشت جهانی ۴۵ کشور و ۱ منطقه را عاری از این بیماری اعلام کرده است. از میان ۸۳ کشور باقیمانده که مالاریا در آنها بومی است، ۲۵ کشور در سال ۲۰۲۳ کمتر از ۱۰ مورد ابتلا گزارش کردهاند.
دکتر تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان بهداشت جهانی، میگوید:
«تاریخچه مالاریا به ما درسی سخت میدهد: وقتی تمرکز و توجه خود را از دست میدهیم، بیماری دوباره بازمیگردد و بیشترین آسیب را به آسیبپذیرترین افراد وارد میکند. اما همین تاریخ همچنین نشان میدهد که چه چیزهایی ممکن است: با تعهد سیاسی قوی، سرمایهگذاری پایدار، اقدام چندبخشی و مشارکت مردمی، میتوان مالاریا را شکست داد.»
سرمایهگذاری در مداخلات جدید، مسیر پیشرفت را هموار میکند
سالها سرمایهگذاری در توسعه و استقرار واکسنهای جدید و ابزارهای نوین برای پیشگیری و کنترل مالاریا اکنون در حال به بار نشستن است. در روز جهانی مالاریا، کشور مالی به ۱۹ کشور آفریقایی دیگر در معرفی واکسنهای مالاریا خواهد پیوست؛ گامی حیاتی در راستای محافظت از کودکان خردسال در برابر یکی از مرگبارترین بیماریهای این قاره. انتظار میرود توزیع گسترده واکسنها در آفریقا جان دهها هزار کودک را هر ساله نجات دهد. همزمان، استفاده گسترده از نسل جدید پشهبندهای آغشته به حشرهکش میتواند بار بیماری را کاهش دهد. بر اساس آخرین گزارشها، این پشهبندهای جدید — که کارایی بیشتری نسبت به پشهبندهای استاندارد حاوی فقط پیرتروئید دارند — حدود ۸۰٪ از پشهبندهای توزیعشده در کشورهای جنوب صحرای آفریقا در سال ۲۰۲۳ را شامل شدهاند، که نسبت به ۵۹٪ در سال قبل افزایش یافته است.
پیشرفت در مقابله با مالاریا در معرض تهدید قرار دارد
با وجود دستاوردهای چشمگیر، مالاریا همچنان یکی از چالشهای عمده بهداشت عمومی است. تنها در سال ۲۰۲۳، نزدیک به ۶۰۰ هزار نفر جان خود را بر اثر این بیماری از دست دادند. قاره آفریقا همچنان بیشترین بار بیماری را با حدود ۹۵٪ از موارد جهانی تحمل میکند. بسیاری از گروههای در معرض خطر هنوز به خدمات ضروری برای پیشگیری، تشخیص و درمان مالاریا دسترسی ندارند. عواملی مانند تغییرات اقلیمی، درگیریها، فقر و جابجایی جمعیت، این مشکلات را تشدید میکنند. سازمان بهداشت جهانی هشدار داده است که کاهش بودجه در سال ۲۰۲۵ میتواند روند پیشرفت را در بسیاری از کشورهای بومی مختل کرده و جان میلیونها نفر را در معرض خطر قرار دهد. از میان ۶۴ دفتر سازمان بهداشت جهانی در این کشورها، بیش از نیمی اختلالات متوسط یا شدید در ارائه خدمات مربوط به مالاریا را گزارش کردهاند.
درخواست مجدد برای حفاظت از دستاوردهای به سختی بهدستآمده
سازمان بهداشت جهانی برای سرمایهگذاری مجدد با شرکای خود و جامعه مدنی همکاری میکند. همچنین از کشورهای بومی میخواهد هزینههای داخلی، بهویژه در مراقبتهای اولیه بهداشتی، را افزایش دهند تا همه جمعیتهای در معرض خطر به خدمات پیشگیری، تشخیص و درمان دسترسی داشته باشند. تأمین موفقیتآمیز بودجه صندوق جهانی و Gavi (اتحاد واکسن) نیز برای حمایت از برنامههای مقابله با مالاریا و تحقق اهداف استراتژی فنی جهانی WHO برای مالاریا ۲۰۱۶–۲۰۳۰، ضروری است.
مقابله با چالشهای فعلی در کنترل جهانی مالاریا
مقابله با چالشهای فعلی در کنترل جهانی این بیماری، نیازمند پاسخگویی مجدد از طریق ابزارها، استراتژیها و مشارکتهای نوآورانه است. توسعه داروهای جدید و مؤثرتر ضد مالاریا و همچنین پیشرفت در زمینه ارائه خدمات، تشخیص، حشرهکشها، واکسنها و روشهای کنترل ناقل ضروری خواهد بود. کشورهای بیشتری کنترل و حذف این بیماری را به یک اولویت ملی تبدیل کردهاند؛ از جمله با اعلامیه یائونده که در مارس ۲۰۲۴ توسط وزرای بهداشت ۱۱ کشور با بار بالای مالاریا در آفریقا به امضا رسید.
دکتر دانیل نگامیجه، مدیر برنامه جهانی مالاریای WHO، خاطرنشان کرد:
«وزرا متعهد شدهاند تا سیستمهای بهداشتی خود را تقویت کنند، منابع داخلی را افزایش دهند، اقدامات چندبخشی را گسترش دهند و سازوکاری قوی برای پاسخگویی فراهم آورند. این نوع رهبری است که جهان باید از آن حمایت کند.»
برای مهار و در نهایت ریشهکن کردن بیماری مالاریا، ضروری است که همه بخشها، بار دیگر تعهد خود را تقویت و تجدید کنند.
مطالعات بیشتر در مورد مالاریا
پایگاه خبری پژوهش زیستانفورماتیک امیدوار است هرچه زودتر شاهد ریشهکنی کامل این بیماری در سراسر جهان باشیم. همراهان گرامی، برای کسب اطلاعات بیشتر درباره کمپین روز جهانی مالاریا، لطفاً روی این لینک کلیک کرده و جزئیات بیشتری را مطالعه فرمایید.
سوالات متداول
سازمان بهداشت جهانی چه اقداماتی برای کنترل مالاریا انجام داده است؟
WHO با پیشگیری، واکسنها و پشهبندهای حشرهکش، ۴۵ کشور را عاری از مالاریا کرده و جلوی میلیونها ابتلا و مرگ را گرفته است.
چرا مالاریا همچنان یک چالش بهداشتی است؟
تغییرات اقلیمی، فقر، درگیریها و محدودیت دسترسی به خدمات پیشگیری و درمان، بار بیماری را بالا نگه میدارد.
چه راهکارهایی برای پیشگیری و ریشهکنی مالاریا توصیه شده است؟
سرمایهگذاری در واکسنها، داروهای جدید، پشهبندهای مؤثر و تقویت سیستمهای بهداشتی ضروری است.
