توسط: دارورسانی
پیشتر در یکی از پستهای کمپ بیوانفورماتیک با عنوان “جذب بهینه دارو با استفاده از روشهای دارورسانی” در مورد دارورسانی صحبت کردیم. حال در این پست روش جدیدی از دارورسانی را بررسی خواهیم کرد که میتواند پیری سلولهای بنیادی را معکوس کند. با ما همراه باشید.
پیری سلولهای بنیادی
با افزایش سن، بدن ما در طول زمان در فرآیندی به نام پیری تغییر میکند و تحلیل میرود. سلولهای بنیادی، که توانایی منحصر به فرد تغییر به انواع سلولهای دیگر را دارند هم پیری را تجربه میکنند. در کارهای علمی، وقتی سلولها را برای استفاده درمانی کشت میدهند، اگر مولکولهای زیستی تولید شده به حالت پیری وارد شوند، تولید آنها متوقف میشود. نکته ابنجاست که روشهایی برای حذف سلولهای پیرتر در یک کشت وجود دارد، اما نرخ جذب پایین است.
رایان میلر، دانشجوی فوق دکترا در آزمایشگاه هیونجون کنگ (رهبر M-CELS/EIRH/RBTE) در این راستا میگوید:
- بهتر است به جای حذف سلولهای قدیمی، در وهله اول از ورود سلولها به پیری جلوگیری شود.
- ما با سلولهای بنیادی مزانشیمی که از بافت چربی مشتق شدهاند کار میکنیم و مولکولهای زیستی را تولید میکنیم که برای درمان ضروری هستند، بنابراین میخواهیم کشتهای سلولی را سالم نگه داریم. در یک محیط بالینی، راه ایدهآل برای جلوگیری از پیری، شرطی کردن است.
- محیطی که سلولهای بنیادی در آن قرار دارند را باید با آنتی اکسیدانها تیمار کنیم تا سلولها را از حالت پیری خارج کنیم. به این ترتیب کاری میکنیم که سلولهای پیر مانند سلولهای بنیادی سالم، رفتار کنند.”
در حالی که درمان سلولها با آنتیاکسیدانها میتواند پیری را به تأخیر بیندازد، روشهای فعلی استفاده از آنتیاکسیدان دارای کاستیهای زیادی هستند، از جمله تنوع در میزان آزادسازی دارو در طول زمان.
روش جدید برای معکوس سازی پیری سلولهای بنیادی
در روشهای سنتی کریستالها را در رکتورها رشد میدادند اما در روش نوین با استفاده از میکروسیالها –روشی که امان کار با مقادیر بسیار کمی مایع را میدهد- محققان میتوانند کریستالهایی بسازند که همگی اندازه و دوز مشابهی دارند و مشکل تنوع در آزادسازی دارو را حل میکند. میلر میگوید:
با میکروسیالها، هر قطره بهعنوان یک راکتور کوچک عمل میکند، به گونهای که میتوانیم کریستالهای کوچک، با اندازه مشابه و مجزا را به دست آوریم، که تنوع در سرعت انتشار دارو را به حداقل میرساند. علاوه بر این، کریستالها با سرعت کمتری نسبت به روشهای سنتی حل میشوند و در طول زمان آزاد شدن دارو را یکنواخت میکنند و مدت اثربخشی دارو را افزایش میدهند.
توجه کنید زمانی که آنتی اکسیدانهای معمولی در آب یا مایعات بیولوژیکی ریخته میشوند، فعالیت حیاتی خود را در عرض شش ساعت از دست میدهند. اما کریستال آنتیاکسیدانی جدید حداقل به مدت دو روز فعال باقی میماند، بنابراین میتوانیم مدت زمان مصرف دارو را افزایش دهیم و همچنین دفعات افزودن آنتیاکسیدانها به محیط کشت سلولی را کاهش دهیم.
افزایش طول مدت اثربخشی دارو به این معنی است که کشت سلولهای بنیادی را میتوان برای مدت طولانیتری از حالت پیری خارج کرد، که منجر به برداشت بیشتر مولکولهای زیستی موردنیاز برای درمان میشود.
برای مطالعه بیشتر در این مورد میتوانید روی این لینک کلیک کنید.
سوالات متداول
دارورسانی چیست و چرا مهم است؟
دارورسانی به روشهای انتقال دارو به بافتها و سلولهای هدف گفته میشود. استفاده از روشهای نوین دارورسانی میتواند اثر دارو را افزایش دهد و عوارض جانبی را کاهش دهد.
چرا سلولهای بنیادی پیر میشوند و این مشکل چگونه حل میشود؟
با گذر زمان، سلولهای بنیادی توانایی خود را از دست میدهند و وارد حالت پیری میشوند. استفاده از آنتیاکسیدانها و روشهای میکروسیال میتواند پیری سلولها را به تأخیر بیندازد یا معکوس کند و تولید مولکولهای زیستی را افزایش دهد.
روش جدید میکروسیال چه مزیتی نسبت به روشهای سنتی دارد؟
در روش میکروسیال، کریستالهای دارویی با اندازه و دوز مشابه ساخته میشوند، دارو با سرعت یکنواخت آزاد میشود و مدت اثر دارو طولانیتر میشود، در نتیجه سلولهای بنیادی مدت طولانیتری سالم باقی میمانند.
