پیشبینی حملات شدید آسم
مطالعات جدید نشان میدهند که برخی از نشانگرهای زیستی التهابی میتوانند به طور قابل توجهی خطر حملات شدید آسم را افزایش دهند. افزایش تعداد ائوزینوفیلهای خون و سطوح بالای اکسید نیتریک بازدمی کسری (FeNO) با احتمال بالاتر بروز حملات آسم مرتبط هستند.
یافتههای یک متاآنالیز گسترده
در یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز منتشرشده در مجله The Lancet Respiratory Medicine، مشخص شد که نشانگرهای التهابی نوع ۲ با افزایش ۱.۴ برابری خطر حمله شدید آسم مرتبط هستند. التهاب نوع ۲ یکی از پاسخهای شایع اما قابل پیشگیری در بیماران مبتلا به آسم است. با این حال، اطلاعات محدودی درباره نقش دقیق نشانگرهای زیستی مرتبط با این نوع التهاب در بروز حملات آسم وجود دارد.
تحلیل دادههای بیش از ۶۵۰۰ بیمار
در این مطالعه، محققان دادههای سطح فردی بیش از ۶۵۰۰ بیمار مبتلا به آسم را از ۲۲ کارآزمایی بالینی گذشته گردآوری کردند. هدف این بود که بررسی شود تا چه میزان ویژگیهای دموگرافیک و نشانگرهای زیستی مانند تعداد ائوزینوفیلهای خون و FeNO میتوانند حملات شدید آسم را پیشبینی کنند. میانگین سنی بیماران ۵۰ سال بود و اکثریت آنها زن (۶۴٪) و ساکن اروپا یا آمریکای شمالی بودند. همچنین ۸۰٪ بیماران در سال گذشته حداقل یک بار حمله شدید آسم را تجربه کرده بودند.
رابطه مستقیم بین نشانگرهای زیستی و خطر حمله آسم
بر اساس نتایج، هر ۱۰ برابر افزایش در تعداد ائوزینوفیلهای خون یا سطح FeNO با افزایش قابلتوجه خطر حملات شدید آسم همراه بود. نسبت نرخ برای ائوزینوفیلها ۱.۴۸ و برای FeNO برابر با ۱.۴۴ گزارش شد.
همچنین بیمارانی که در صدک ۷۵ این نشانگرها قرار داشتند، در مقایسه با افراد در صدک ۲۵، با افزایش خطر بیشتری برای حمله مواجه بودند:
-
افزایش ۱.۲ برابری برای تعداد ائوزینوفیلها
-
افزایش ۱.۱ برابری برای سطح FeNO
ترکیب دو نشانگر برای پیشبینی دقیقتر
محققان تأکید کردند که ترکیب دو نشانگر، یعنی ائوزینوفیلهای خون و FeNO، ابزار قدرتمندتری برای پیشبینی خطر ابتلا نسبت به استفادهی تکی از هرکدام است. چرا که هر یک از این نشانگرها بازتابدهندهی جنبهای متفاوت از پاسخ ایمنی نوع ۲ هستند. ائوزینوفیلها نمایانگر فعالیت IL-5 در خون هستند، در حالی که FeNO منعکسکنندهی فعالیت IL-13 در مجاری تنفسی است. افزایش این نشانگرها میتواند نشاندهندهی مهاجرت ائوزینوفیلها به ناحیهی برونش و شروع فرآیندهای پاتولوژیک مانند ضخیم شدن دیواره مجاری هوایی، تولید غیرطبیعی مخاط و افزایش حساسیت برونشها باشد.
عوامل دیگری که با حملات آسم مرتبط هستند
علاوه بر نشانگرهای زیستی، عوامل دیگری نیز در افزایش خطر حمله نقش دارند:
-
داشتن سابقهی حمله در سال گذشته (نسبت خطر ۱.۹۴)
-
زن بودن (نسبت خطر ۱.۲۴)
-
رینوسینوزیت مزمن بدون پولیپ بینی (نسبت خطر ۱.۲۰)
از سوی دیگر، برگشتپذیری بیشتر در پاسخ به داروهای گشادکنندهی برونش با کاهش احتمال حمله شدید آسم (نسبت خطر ۰.۹۳) همراه بود، که برای پژوهشگران یافتهای غیرمنتظره محسوب میشود.
نتیجهگیری
در مجموع، این پژوهش بر اهمیت استفاده از نشانگرهای زیستی التهابی در کنار دیگر عوامل بالینی برای ارزیابی خطر حملات شدید آسم تأکید میکند. نتایج این مطالعه میتواند به بهبود تصمیمگیری بالینی و شناسایی دقیقتر بیماران در معرض خطر بالا کمک کند. پژوهشگران نتیجهگیری کردند:
«این یافتهها کاستیهای تکیه بر علائم و عملکرد ریه برای شناسایی بیماران پرخطر را برجسته کرده و اهمیت طبقهبندی جامع خطر را نشان میدهند.»
مطالعه بیشتر و رفرنس
برای اطلاعات بیشتر، پیشنهاد میکنیم مقاله مرتبط با این پژوهش را از طریق این لینک مطالعه کنید.
سوالات متداول
نشانگرهای زیستی چه نقشی در پیشبینی حملات شدید آسم دارند؟
افزایش ائوزینوفیلهای خون و سطح FeNO با احتمال بالاتر حمله شدید آسم مرتبط هستند.
ترکیب کدام نشانگرها پیشبینی دقیقتری ارائه میدهد؟
ترکیب ائوزینوفیلهای خون و FeNO ابزار قویتری برای پیشبینی خطر حمله آسم است.
چه عوامل دیگری با حملات شدید آسم مرتبط هستند؟
سابقه حمله در سال گذشته، زن بودن و رینوسینوزیت مزمن بدون پولیپ بینی از عوامل مهم هستند.

